Konya'nın Tuzlukçu ilçesinde bulunan jeotermal enerji kaynağı modern sera tesislerinde değerlendirilecek. 46 derecelik bir sıcaklıkta çıkan su "Buhar Energy" firması tarafından kurulacak olan modern sera tesislerinde kullanılacak. Alternatif enerji ile ilgilenen firma 926 bin metrekarelik bir alanı devletten 49 yıllığına kiralamış ve bu alan üzerinde ilk etapta 100 bin metrekarelik bir modern sera tesisi kurulacak. Daha önceki yazımızda jeotermal seracılığın devlet tarafından desteklendiğini belirtmiştik. Destekleme şartlarına ve bilgilerine bu yazıdaki linke tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Şirket yetkililerinin yaptığı açıklamada bu tesislerde iyi tarım uygulamaları çerçevesinde domates yetiştiriliciği yapılacağı ve ilk hedefin ihracat olduğu belirtildi. 100 bin metrekare ile başlanacak olan proje daha sonra 500 bin metrekareye çıkartılacak.

Termal seracılık, uzun vadede karlı bir yatırım olsa da üretimi hayata geçirmenin maliyeti yüksek olabiliyor. Suyun seraya ulaştırılması, sistemin kurulması gibi aşamalar önemli bir maliyet oluştururken, ısıtma giderinin ucuz olması, ileriye dönük birim başına alınan karı artırıyor. 2011 yılı için jeotermal ısıtmalı modern sera ortalama kurulum maliyeti metrekare başına 125 liradır. Aile boyu küçük işletmeler için çok yüksek bir rakam olarak görünse de kooperatif kurularak güçler birleştirilebilir.

Tüm sektörlerde yeni yatırımlara teşvik olduğu gibi tarım alanında, örtü altı yetiştiriciliği alanında da yapılacak olan yatırımlara destekleme yapılmaktadır. Jeotermal seracılık ve organik tarım yatırımı yapmak isteyen üreticilere hazine arazisi tahsis edilecek. Üreticilerin, yapacakları proje ile birlikte il defterdarlıklarına ya da ilçelerde mal müdürlüğüne başvurmaları gerekiyor. Hazine arazisine yatırım yapacak firmalar, Maliye Bakanlığı ile ön izin anlaşması imzalayacak. Mayıs ayında yürürlüğe giren düzenleme ile organik tarım da teşvik kapsamına alındı. Bu alanda yatırım yapan üreticilere çeşitli kolaylıklar getiriliyor. Bu kapsamda, büyük projeler için Tarım Bakanlığı’nca uygun görülen teknolojik ve jeotermal seracılık ile organik tarım yatırımının proje maliyet bedelinin en az 5 milyon Dolar tutarında olması, yatırımın faaliyete geçmesinden itibaren en az 10 kişiye 5 yıl süreyle istihdam sağlanmasının taahhüt edilmesi halinde, Hazine arazisini kullanma izni verilecek. Aynı araziyi birden fazla kişinin istemesi durumunda da pazarlık usulü ile ihale yapılacak. Bu uygulamaya, bitkilerin beslenme ve gelişme ortamının sağlanmasına ve kontrol altında tutulmasına elverişli seracılık, doğal kaynaklar kullanılarak organik ürün veya girdi üretilmesi, yetiştirilmesi, depolama yatırımları da giriyor. Tarım Bakanlığı izni öncesinde Maliye Bakanlığı ile ön izin anlaşması imzalanacak.

Bu kapsamda, ilk yıl ön izin bedeli, varsa taşınmaz üzerinde yapılması öngörülen tesisin yatırım tutarının yüzde 0.1′inden veya taşınmazın emlak vergisi asgari metrekare vergi değerleri esas alınarak hesaplarına değerin yüzde 1′inden az olmamak üzere idarece tespit edilecek. Yatırımcılarla yapılacak kullanma izni ve irtifak hakkı sözleşmeleri 49 yıldan fazla olmayacak

Modern seralar kurulum aşamasında geleneksel seralara göre biraz fazla maliyetli olabilir. Bunun nedenleri arasında daha modern sistemlerin, yapı malzemelerinin kullanılması, bilgisayar destekli sistemlerin kurulması, topraksız tarım dönüşümünün yapılması gelmektedir.
Maliyet hesabını yaparken bir sürü etken işin içine girmektedir. Eğer sera kuracağımız alanı satın alacaksak birinci kalem olarak bunu yazabiliriz. İkinci olarak sera kurulacak alanın altyapı düzenlemelerinin yapılması. Sera yapı malzemelerinin türü yine başka bir kalemdir. Çelik mi olacak, alüminyum mu olacak. Örtü malzemesinin çeşidi de önemlidir. Plastik, polikarbon ve cam örtü olmak üzere en az üç seçenek vardır. Cam örtü seçeneği diğerlerine nazaran biraz daha pahalı gelmektedir. İçerde kullanılacak iklimlendirme malzemelerinin kalitesi de işin rengini değiştirmektedir.
Evet kısaca "Nedir Bu Modern Seralar" başlıklı yazımızdaki modern sera elemanlarının kalitesine göre maliyet 30 euro ile 40 euro metrekare olarak değişmektedir.

• Türkiye’de seracılık 1940'lı yıllarda Antalya’da başlamıştır. 2004 verilerine göre, toplam sera alanı 30718.6 ha’dır. Toplam sera alanı içerisinde cam seralar %23, plastik seralar ise %77 paya sahiptir.
• Ülkemizde seralar ekolojik koşullara bağımlı bir gelişme göstererek, özellikle Akdeniz sahil şeridinde yoğunlaşmıştır. Bunun nedeni yüksek kış sıcaklığı ve kışın güneşlenme sürelerinin uzun olmasıdır. Mevcut sera varlığımızın %83.54’ünün Akdeniz, %10.68’inin ise Ege Bölgesinde yer aldığı bildirilmektedir. İller bazında sera alanının %51.1’i Antalya’da, %29.8’i İçel’de ve %6.5’i Muğla’da (Fethiye ilçesinde) yer almaktadır.
• Toplam sera alanının %96’sında sebze, %3’ünde süs bitkileri ve %1’inde meyve üretimi gerçekleştirilmektedir. Serada üretilen sebze türleri arasında ilk sırada domates yer almakta, daha sonra sırası ile hıyar, biber ve patlıcan gelmektedir.
• 2005 yılında Türkiye’de yaklaşık 75 ha alanda topraksız tarım yapıldığı bildirilmektedir. Ama bu rakam gün geçtikçe artmaktadır. Çünkü seracılıkta bireysel üreticilerin yerini şirketler almaktadır. 20 da, 50, 100 da gibi alanlarda modern sistemlere yatırım yapılmaktadır ve bunu küçük işletmelerin ya da bireysel üreticilerin karşılaması çok zordur.
• Sera işletmeleri geleneksel ve modern işletmeler olarak ikiye ayrılabilir. Modern işletmelerin toplam sera alanında ancak %1 paya sahip olduğu tahmin edilmektedir.

Geleneksel Sera

Modern Sera

• Geleneksel sera işletmelerinde iklim kontrolü bulunmamakta, üretim genellikle sadece don zararından korunmaya yönelik önlemlerin (çatı yağmurlama, bireysel ısıtıcı, vb) alındığı basit yapılar altında sürdürülmektedir. Modern seralar ise iklim kontrollüdür ve ihracata yönelik üretimin hedeflendiği bu işletmelerin bazıları jeotermal enerji ile ısıtılmaktadır. Antalya’da bulunan modern işletmelerde ise merkezi ısıtma sistemi mevcut olup, ısı kaynağı olarak LPG, motorin veya kömür kullanılmaktadır.